|
Çok
Hafif Hava
Araçları İşletme Yönetmeliği
(SHY-6C)
BİRİNCİ
KISIM
Amaç,
Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1- 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'na dayanılarak hazırlanan
bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye hava sahası içinde uçacak çok hafif
hava araçlarının satandartlarını, işletme faaliyetlerini ve uçuş
kurallarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2- Bu Yönetmelik, çok hafif hava araçları ile uçmak ve uçurmak için
izin ve işletme ruhsatı almak üzere müracaat edecek, gerçek ve tüzel
kişilerde aranılacak şartları, izin ve işletme ruhsatı verilmesine
ait esasları vebu tür faaliyetlerde uygulanması zorunlu usul ve
standartları kapsar
Tanımlar
MADDE
3- Bu yönetmeliğikte geçen:
"Bakanlık"
terimi, Ulaştırma Bakanlığı'nı,
"Çok
Hafif Hava aracı" terimi, motorlu ve motorsuz çok hafif hava
araçlarını,
"Motorlu
çok hafif hava aracı (Ultralight)" terimi, Ek-1'deki limitlerde
sınırlandırılan sportif, eğlence, eğitim ve ticaret amacıyla kullanılan
hava araçları;
"Motorsuz
çok hafif hava aracı (Hang Glider)" terimi, boş ağırlığı 75
kg.dan az olan, motorsuz, hava hareketlerinin kaldırıcı gücünden
yararlanılarak spor ve eğlence amacıyla uçulan hava araçlarını;
"Sportif
havacılık kuruluşları" terimi, çok hafif hava araçlarının uçmaları,
uçurulmaları uçucularının eğitimlerinin yaptırılması amacıyla kurulan
kuruluşları,
"Hava
Parkı" terimi, havaalanı niteliğinde olmayıp, satıhları kapalamak
zorumluluğu olmaya en az EK- 2 deki boyutlara sahip yüzey olarak
uçuşa elverişli, performansı uygun hava araclarının iniş-kalkışlarında
kullanabilecek, uçuş izni alınmış sahaları;
"Motorlu
çok hafif hava araçlarıyla uçacak pilotlara, Sivil Havacılık biriminin
izin verdiği kuruluşar tarafından eğitim yaptırılan ve sivil havacılık
birimince verilen pilot lisansını;
"PPL"
terimi özel pilot lisansını;
İKİNCİ
KISIM
Tescil,
Uçuşa elverişlilik, Uçuş Şartları,
Uçucularda
Aranılacak Özellikler, Uçuş aletleri
Motorlu
çok Hafif Araçlarının Kayıt, Tescil ve Uçuşa Elverişlilik Belgeleri
MADDE
4- Motorlu çok hafif hava araçlarının kayıt ve tescillerinin yapılabilmesi
ve uçuşa elverişliliğinin devamı ile ilgili işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a)
Motorlu çok hafif hava araçlarının Bakanlıkça tescil zorunludur.
Motorlu çok hafif hava aracı tescili için 2920 sayılı Türk Sivil
Havacılık Kanunu'nun 57'nci Maddesi'nde belirtilen belgeler Bakanlığa
verilir.
b)
Motorlu çok hafif hava araçlarına uçuşa elverişlilik sertifikası
verilebilmesi için yetkili imalatçı firmanın o hava aracı için yapmış
olduğu son kontrolları ve uçableceğini belirten belge yeterlidir.
Yeterli
imalatçı firmadan sözkonusu belgeler alınamadığı veya aracının amatör
olarak yerli veya yabancı kişi veya kuruluşça imali halinde Bakanlıkça
yapılacak veya yaptırılacak kontrol sonucuna göre işlem yapılır.
c)
Motorlu çok hafif hava araçlarının uçuşa elverişlilik sertifikaları,
hava aracı el kitaplarında belirtilen bakımları yapılıp hava aracının
defterine işlendiği sürece hava aracının kaydı silininceye kadar
geçerlidir. Ancak hava aracı bakım kayıt defteri yılda bir kere
gerekli kontrollar yapılmak ve tasdiklenmek üzere Bakanlığa gönderilir.
Uçuş
Şartları
MADDE
5- Motorlu çok hafif hava araçları sivil havacılık birimince önceden
izin verilmiş hava sahalarında uçabilirler.
Uçuşlar
gündüz görerek uçuş şartlarında uçabilirler.
Çok
hafif hava araçlarında alet uçuşu ve akrobasi yapılmaz.
Çok
hafif hava araçları, diğer hava araçlarını gözlemek ve onlardan
sakınmak ve hava aracının öncelik tanımak zorundadır.
Motorlu
çok hafif hava araçları motorsuz çok hafif araçlarına geçiş önceliği
tanımak zorundadır.
Şehir,
kasaba ve diğer yerleşim bölgeleri ile açık hava toplantıları üzerinde
özel izin alınmaksızın uçuş yapılamaz.
Havaalanı
trafik bölgesinde, kontrol bölgelerinde, terminal kontrol sahalarında
ya da bu tür bölgelerde, daha önce bu bölgenin sorumlularından izin
alınmadan uçuş yapılamaz.
Yasak
ve girilmesi sınırlı bölgeler üzerinde o bölgenin sorumlularından
izin alınmadan uçuş yapılamaz.
Çok
hafif hava araçları yalnız yer görüldüğü hallerde uçuş yapabilirler.
Görüş mesafesi yerde ve havada 2 kilometrenin altında olmalıdır.
Çok
hafif hava araçları bulutlara yatay olarak, 1852 m. (bir Nautical
mil), yükseklik olarak da 304.80 m. (1000 feet) den fazla yaklaşamazlar.
Pilot
Lisansı
MADDE6-
Motorlu çok hafif hava araçlarında uçacak kişilerin en az motorlu
çok hafif hava aracı pilot lisansına sahip olmaları gereklidir.
Lisans
Şartları
a.
Bir sportif havacılık kuruluşunda uygun proğrama göre yapılmış uçuş
eğitimi;
Motorlu
çok hafif hava araçlarında uçacak kişilerin lisans alabilmek için
görmeleri gereken uçuş eğitimleri aşağıdadır.
1)
PPL Lisanssına sahip uçuculara uygulanacak eğitim: Bir uçuş öğretmeni
eşliğinde, 5 saatten az olmamak kaydıyla, uçuş eğitimi sonunda yalnız
uçmak, bu eğitim süresince en az 10 normal iniş-kalkış yapmak. 20
m. toleransla 3 başarılı nokta inişi ile 200 m. yükseklikten 30
m. toleransla noktaya başarılı mecburi iniş talimi yapmak.
2)
Uçuşa yeni başlayanlara uygulanacak eğitim: Bir uçuş öğretmeni eşliğinde
10 saatten az olmamak kaydıyla, uçuş eğitimi sonunda yalnız uçmak,
bu eğitim süresince en az 25 adet normal iniş-kalkış yapmak 20m.
toleransla 3 başarılı nokta inişi ile 200m. yükseklikten 30m. toleransla
noktaya başarılı mecburiyet iniş talimi yapmak, pert dö vites'lerden
başarılı çıkış eğitimi görmek, 10 sorti yalnız meydan turu yapmak,
havacılık haritalarının okunuşunu öğrenerek yalnız uçuş sonrasında
en az 35 km. lik bir seyrüsefer uçuşu yapmak uçuş öğretmeninin gerek
göreceği miktarda çift kumanda uçuşu yapmak.
b.
En az PPL lisansı için belirtilen sağlık şartlarına uygunluğu belirleyen
sağlık raporu,
c.
Aşağıdaki bilgileri kapsayan teorolojik eğitim sınavının yapılması
ve bu sınav dan %100 üzerinden %70 geçerli not alınması.
1)
Aerodinamik : Havaaracı üzerindeki aerodinamik kuvvetler, kumandanların
etkileleri, kaldırrma kuvveti, taşıma kuvveti, ağırlık, geri sürükleme,
2.
Meteoroloji : Hava, hava basıncı, ısı, rüzgarlar, bulutlar,
3.
Hava aracı bilgileri: Tanımı, Özellikleri.
Yukarıda
belirtilen özelliklere haiz olanlar, "Motorlu çok hafif hava
aracı pilot lisansı" almayan hak kazanırlar.
Motorlu
çok hafif hava aracı pilot lisansı, uçuş eğitimini yaptıran sportif
havacılık kuruluşunun teklifi üzerine Bakanlık'ça verilir.
Uçuş
Öğretmen sertifikası
MADDE
8- Motorlu çok hafif hava araçlarında öğretmenlik yapılabilmesi
için Bakanlıktan "Uçuş Öğretmen Sertifikası" alınması
gereklidir. Uçuş öğretmen sertifikası verilebilmesi için, bu tür
hava araçlarında en az 50 saat yalnız havacılık kuruluşunundan yeterli
bulunduğuna dair belge alınması gereklidir.
Bir
Diğer Kişiyle Uçabilme Şartları
MADDE
9- Motorlu Çok Hafif Hava aracı ile ikinci bir kişiyi uçuracak pilotun
en az 30 saat yalnız uçmuş olması gereklidir. PPL lisansına sahip
olanlar için 100 saat yalnız uçmuş yeterlidir.
Uçuculuğun
Devamı veya Lisansın Yenilenmesi
MADDE
10- Motorlu çok hafif hava aracı pilot lisansları 24 ay için geçerli
olup, gerekli sağlık şartlarına uygunluğu belirleyen sağlık raporu
ile son 6 ay içinde enaz 6 iniş-kalkış yapıldığının bir sportif
havacılık kuruluşunca belgelenmesi halinde Bakanlık'ça yenileme
işlemi yapılır.
Motorsuz
çok Hafif Hava Araçları Pilot Lisansı ve Uçuş Kuralları
MADDE
11- Motorsuz çok hafif hava araçları için pilot lisans zorunluluğu
yoktur. Bu hava araçlarında can güvenliği ve uçuş emniyeti uçan
kişinin kendi sorumluluğunundadır. Bu hava araçlarında uçacak kişilerin
genel havacılık kurallarını bilmeleri ve uygulamaları gerekmektedir.
Motorlu
Çok Hafif Hava araçları Uçuş Aletleri ve Teçhizatı
MADDE
12 - Motorlu çok hafif hava araçlarında bulunması gereken uçuş aletleri
sürat saati, altımetre manyetik pusuladır. Deniz üzerinde yapılacak
kalkış ve inişlerde flatör kullanmak zorunludur. Ticari Hava taşıma
İşletmeleri Yönetmeliği (SHY-6A)nda belirtilen deniz teçhizatı ve
telsizin bulundurulması ihtiyaridir.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Sorumluluk
ve Denetleme
Sorumluluk
MADDE
13- Sportif havacılık kuruluşları, bu Yönetmeliğin kapsadığı faaliyetlerin
uygulanmasında aşağıda belirtilen hususların yerine getirilmesinden
sorumludurlar.
a.
Hava araçlarının kayıt ve tescilerinin yaptırılması ve uçuşa elverişliliğin
devamının sağlanmasını teminen:
1)
Kontrollerinde uçacak hava araçlarının kayıt ve tescillerini Bakanlığa
yaptırmak ve bunlararla ilgili kayıt tescil evrakını, sigorta poliçelerini,
uçuş bakım kayıt formlarını kapsayan uçak sicil dosyalarını tutmak,
2)
Hava aracı uçuşları formlara işlemek,
3)
Hava aracı bakım kitaplarına belirtilen bakımların yapılmasını sağlamak,
4)
Yukarıda belirtilen işlemleri yapılmamış hava araçlarının uçmalarına
mani olmak,
5)
Uçuşa elverişliliğini kaybeden hava araçlarının durumlarının Bakanlığa
bildirmek,
zorundadırlar.
b.
Uçucuların eğitimi ile ilgili olarak:
1)
Aşağıdaki dökümanları ihtiva eden pilot dosyalarını tutmak,
a.
Sağlık raporu,
b.
Pilot lisansı fotokopisi,
c.
Uçuş kayıt defteri,
d.
Kendi isteği ile uçtuğuna dair taahhüt belgesi,
2)
Motorlu çok hafif hava aracı pilot lisansı alacak PPL lisanslı pilotlara
bu yönetmeliğin ikinci kısım 7. maddesinde belirtilen eğitimi yaptırarak
lisanslarına işledikten sonra Bakanlığa onaylatmak,
zorundadırlar.
c.
Uçuş faaliyetlerinin takip ve koordinasyonunun temini için:
1)
Devamlı uçulacak hava sahaları için sivil havacılık biriminden izin
almak,
2)
Bu Yönetmelik ikinci kısımda belirtilen şartlara uygun uçuş programları
yapmak, uçuşların bu program ve maddelere uygun yapıldığını kontrol
etmek, kurallara uymayanların uçuşunu keserek Bakanlığa haber vermek,
d.
Yer faaliyetlerinin takip ve koordinasyonun temini için
1)
Hizmetlerini sürdürecekleri "Havaalanı" veya "Hava
Parkı" temin etmek ve hava parkı boyutlarının; bu Yönetmeliğin
birinci kısım 3. maddesindeki ölçülere uygunluğu sağlamak,
2)
Söz konusu olan bu parkların işletilmesi için Bakanlıktan izin almak,
3)
Kontrolundaki havaaraçlarının bakım-ikmal işlerini sağlamak,
4)
"Hava Parkı" bölgesinde sosyal ihtiyaçlara cevap verecek
tesisler kurmak,
zorundadırlar.
Denetleme
MADDE
14- Sportif havacılıkmkuruluşları "Sivil Havacılık Teknik Denetleme
Yönetmeliği (SHY-21)" inde belirtilen şekilde denetlenirler.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
İşletme
İzinleri
Sportif
Havacılık Kuruluşları
MADDE
15- Sportif Havacılık Kuruluşlarının kurulması ve işletilmesi Ulaştırma
Bakanlığı'nın iznine tabi olup, "Ticari Hava Taşıma İşletmeleri
Yönetmeliği (SHY-6A)"nden belirtilen işletme ruhsatının alınması
zorunludur.
Amatör
Uçuşlar
MADDE
16- Çok Hafif hava aracına sahip kişilerin amatör olarak yapacakları
uçuş faaliyetleri için işletme ruhsatı alınması gerekmez. Amatör
uçuşlar ancak Türkiye AIP'sinde yayınlanmış bulunan Sivil havacılıkla
ilgili kuralları uygulamak kaydıyla yapılabilir.
BEŞİNCİ
KISIM
Son
Hükümler
Yürürlük
MADDE
17- Bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
18- Bu yönetmelik hükümlerini Ulaştırma Bakanlığı yürütür.
EK-1
MOTORLU ÇOK HAFİF HAVAARAÇLARI LİMİTLERİ
Azami
Boş Ağırlığı Tek kişilik;150 kg.
iki
kişilik;180 kg.
Azami
Kalkış Ağırlığı Tek kişlik 230 kg.
İki
kişilik;350 kg.
Bu
ağırlıklara emniyet araçları; paraşüt, kask, can yeleği, ve denize
inişte kullanılan flatörler dahil değildir.
En
az kanat alanı; 10 metre kare.
Kumanda
satıhları: En az iki eksende aerodinamik kumandalı.
Pert
dö vites sür'ati: gaz tam kesik iken en fazla 45 km/S
En
fazla Sür'at : Gaz tam açık iken 160km/S
Yakıt
kapasitesi(En çok) 19 Lt.
EK-2
HAVA PARKI BOYUTLARI (ŞEKİL-1)
1.
En küçük boyutu : 150x100 m.
2.
En az pist uzunluk ve genişliği: Kullanılacak hava araçlarının azami
kalkış ağırlığındaki kalkış rule mesafesinin üç katı uzunluk ve
15 m. genişlik.
3.
Kalkış-iniş yönündeki azami engeller: İniş-kalkış istikametinde
500 m. mesafede 5 dereceden daha fazla tırmanışı gerektirmiyecek
eğim ve engel,
4.
Pist kenar engelleri: Kalkılacak şeridin sağ ve solunda 40'ar metrelik
mesafede 20 dereceden daha fazla tırmanmayı gerektirmiyecek eğim
ve engel,
5.
Bina yakınlıkları: En yakın bina mesafesi pist merkezine 500 m,
6.
En yakın iskan alanı: En yakın iskan alanı pist merkezine 600m.
|